Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej

Alcide De Gasperi

Przemówienie Mediolan 1946

Kiedy był w więzieniu w 1927 roku, pisząc do żony, nawiązuje do tego powołania: ...wielu jest którzy w polityce robią tylko krótką wycieczkę, jak dyletanci, i inni, zgodnie z ich o niej pojęciem, jest ona dla nich tylko dodatkiem drugiego rzędu. Ale dla mnie, już od kiedy byłem małym chłopcem, była moją karierą, moją misją... („List z więzienia” 6 sierpnia 1927).

W wieku 16 lat, nadal mieszkając w Civezzano, zapisał się do liceum na via S. Trinita’. Do tego liceum uczęszczała przede wszystkim burżuazja, a młodzież z tego środowiska to przede wszystkim liberałowie, masoni i socjaliści. W tych samych aulach siedem lat wcześniej siedział Cesare Battisti, przyszły śmiertelny wróg De Gasperi. Alcide, który już w Grigno mając dziesięć lat był mało wylewny, bardziej skupiony na obserwowaniu niż uczestniczeniu, także w tym środowisku próbuje badać go, dojrzewa w nim potrzeba słuchania, a później także umiejętności rozróżnienia między formą a materią, aby stworzyć przede wszystkim siebie, po to aby zrozumieć innych.

Skończywszy liceum w 1890 podjął studia uniwersyteckie i zapisał się na wydział literatury i filozofii. Pierwszy rok studiował w Innsbrucku, a dalsze studia kontynuował w Wiedniu. Najpierw w Innsbrucku, a później w stolicy Austrii, De Gasperi pogłębia swoją kulturę chrześcijańsko-społeczną. Były to czasy w których dominującą rolę odgrywały propozycje demokratyczne składane przez Murri, Toniolo i Don Sturzo. Podróżując między Innsbruckiem, Wiedniem, a Trento nie tylko pogłębiał w środowisku akademickim swoją kulturę, ale także dojrzewało jego powołanie do życia politycznego.

W Trento, kiedy był na drugim roku studiów, stał się duszą towarzystwa w środowisku studenckim. Został przewodniczącym katolików, i podczas swojego pierwszego wystąpienia wygłoszonego w formie polemiki, wystąpił z apelem o zwrócenie uwagi na sprawy kultury oraz na perspektywę działalności socjalnej. Oto co, w wieku 21 lat, nakazywał student Alcide De Gasperi swoim kolegom studentom z AUCT  (Uniwersyteckie Katolickie Stowarzyszenie, Trentini).

Alcide De Gasperi tuż po studiach

Po skończeniu studiów, kiedy wraca do Trento, 21 lipca 1905 roku, po zaledwie dwóch miesiącach od obrony pracy magisterskiej, jest nominowany, na wniosek proboszcza, który bardzo dobrze zna byłego seminarzystę, na dyrektora „La Voce Cattolica”. De Gasperi, kiedy przyjmuje nominację i przedstawia się, wyrażając od razu chęć: Potrzebnym jest oddzielić działania  społeczne i działalność tylko polityczną. Pierwsze są dziełem społeczeństwa robotniczego katolickiego, kółek czytania, i wszystkich podobnych stowarzyszeń; drugie przejawiają się w posiedzeniach typowo politycznych i w agitacji wyborczej.

W tym momencie, mając jeszcze nie skończone 25 lat, Alcide De Gasperi staje się diamentem w świecie politycznym Trento.  W 1909 zostaje wybrany do samorządu Trento, w 1911 wchodzi do Parlamentu Wiednia. W austriackim życiu politycznym  młody De Gasperi zaczyna stawiać pierwsze kroki ze swoich przyszłych dziesięciu lat długiej i szczęśliwej kariery politycznej. W Parlamencie wiedeńskim jest bardziej reprezentantem całej społeczności włoskiej Trento, niż konkretnej partii politycznej, ale nie zapominając o walorach i zasadach wyznawanych przez partię z której pochodził.

Alcide De Gasperi z rodziną

Po zakończeniu pierwszej wojny światowej, po przejściu Trentino Alto Adige do Włoch, człowiek polityki Trento kontynuuje działalność polityczną w Włoskiej Partii Ludowej,  kierowanej przez Luigi Don Sturzo. Staje się, w krótkim czasie, przewodniczącym partii i stwarza sobie dogodne warunki, aby zająć miejsce Sturzo. Wtedy tego chciał, ale się później w rzeczywistości okaże, będzie musiał w następstwie wystąpić z życia politycznego Włoch. Początkowo poparł rząd Mussoliniego. Jednak bardzo szybko przeciwstawił się przemocy stosowanej przez reżim. De Gasperi był jednym z nielicznych liderów ludowych, który nie akceptował porozumień zawieranych z  reżimem chociaż na początku wyrażał zgodę na uczestnictwo członków swojej partii do udziału w tworzeniu rządu Mussoliniego.

W konsekwencji swojej upartej opozycji, był najpierw izolowany, później wyłączono go z Parlamentu. W 1926 pod groźbami, sam rezygnuje ze stanowiska dyrektora „Nuovo Trentino”. 6 listopada został oskarżony i odbył się proces- farsa. W ten sposób szerzący się we Włoszech faszyzm przerwał na kilka lat działalność polityczną De Gasperiego. W 1926 r., wraz z innymi posłami chadeckimi, został przez reżim Mussoliniego pozbawiony mandatu parlamentarzysty. W 1927 aresztowano go i skazano na 4 lata więzienia. W jego sprawie skutecznie interweniował papież Pius XI, a zwolniony warunkowo De Gasperi pracował potem kilka lat w Bibliotece Watykańskiej.

W czasie II wojny światowej Alcide de Gasperi działał czynnie we włoskim ruchu oporu, zaś w 1943 r. współtworzył Włoską Partię Chrześcijańsko-Demokratyczną, której potem przez wiele lat przewodniczył.

Pomoc z USA (Marshall Plan) Neapol 1947

Po zakończeniu II wojny światowej od grudnia do 1 lipca 1945 utworzony został pierwszy rząd De Gasperi w którym uczestniczyli reprezentanci wszystkich  6 partii antyfaszystowskich: De Gasperi jest także ministrem spraw zagranicznych. W sumie Alcide De Gasperi 8-krotnie sprawował urząd Premiera Włoch.

Alcide De Gasperi jako Premier Włoch - 1945-1953

Szczególną rolę odegrał Alcide De Gasperi w procesie normalizacji stosunków włoskich z państwami zwycięskimi po II wojnie światowej. Wyjeżdżając na konferencję do Paryża 7 sierpnia 1947 roku do redaktora „Ansa” powiedział: Nie wiem nawet czy wyjeżdżam jako oskarżony. Powiedziałbym, ze moja pozycja jest na 4/5 pozycją oskarżonego i odpowiedzialnego za wojnę w której nie uczestniczyłem i której naród nie chciał, dla 1/5 jest to pozycja kolaboranta. Osoba ta jest znana w preambule do Traktatu jako zasada, ale w tekście zwraca się natomiast uwagę na 4/5, reprezentanci przegranej wojny a nie piątą stworzoną przez nową wojnę którą zwalczyliśmy obok aliantów. Cały wysiłek który trzeba zrobić to przypomnieć aliantom, że wezwaliśmy ich, bo im wierzyliśmy.

Konferencja w Paryżu 1947

Później, 10 sierpnia w Paryżu, De Gasperi, kiedy (po trzech dniach w odosobnieniu) o godz. 16.00  dopuszczony został do głosu przed reprezentantami 21 państw zwycięskich, jego słowa były słowami wygranego i który czuł się wygranym, Włocha który mówił za swój naród z podniesionym czołem. Wygłosił pamiętne przemówienie w obronie swoje narodu.

Sytuacja polityczna na świecie od 1947 r. zaczynała być krytyczna, czego powodem były napięcia pomiędzy dwoma potęgami, Stanami Zjednoczonymi i Związkiem Radzieckim, zaczynała się tworzyć żelazna kurtyna.

27 grudnia 1947 r. Zgromadzenie Konstytucyjne uchwaliło nowa konstytucję republikańską (weszła w życie 1 stycznia 1948 r.) - owoc spotkania pomiędzy kulturą lewicy, myśli katolickiej i tradycji liberalno-demokratycznej. Nowa republikańska Italia była zorganizowana na model klasyczny anglosaski i liberalno-demokratyczny, w którym kultura wielkich partii, katolickich i marksistowskich, wkłada silne elementy do polityki socjalnej które, w niektórych przypadkach, pozostały nie wdrożone przez całe pierwsze pięć lat trwania Republiki.

Podpisywanie konstytucji 1947

W kwietniu 1953 katolik i antyfaszysta De Gasperi, powinien był zachować się, jak to robili na przestrzeni lat w Italii, niektórzy ludzie polityki, którzy nie eksponowali się w momentach krytycznych i woleli przeczekać. Natomiast De Gasperi bierze ten sam ciężar, ale umie powiedzieć „nie” Watykanowi i staremu Don Sturzo przeciwstawiając się otworzeniu na administrację rzymską („operacja Sturzo”). Watykan mu tego nie przebacza nigdy i w okresie pontyfikatu Piusa XII nie zostaje przyjęty do Stolicy Piotrowej w trzydziestą rocznicę swojego ślubu. De Gasperi wie, jak to zaakceptować, stanąć naprzeciw i znieść upokorzenie z godnością prawdziwego dżentelmena.

Alcide De Gasperi z królem Grecji 1952

Przez cały rok 1953 we Włoszech, i w Izbie odbywały się dyskusje, polemiki i nieporządek za sprawą reformy wyborczej, określanej przez lewicę jako oszukańcze prawo.

Alcide De Gasperi z Churchillem w Londynie 1951

De Gasperi traci również panowanie nad sobą kiedy z ławek senatu jest oskarżany o „austriakanizm”. Twierdzi, że nadszedł czas skończyć z insynuacjami, oskarżeniami, potwarzami, które były mówione i wykorzystywane tylko w celach propagandy wyborczej „Ja działałem jako człowiek honoru który  pracował całe życie aby obronić Trento i Trieste”. Prawo wyborcze zostaje ustanowione 31 marca 1953 w Senacie po posiedzeniu, które trwało nieprzerwanie przez 77 godzin i 50 minut, podczas którego nie brakowało incydentów, zamętu, upokorzeń, ran ministrów.

Alcide De Gasperi z Eisenhower podczas podróży do USA

Największym wkładem polityki degasperiańskiej była polityka zewnętrzna i stworzenie embrionu przyszłej Unii Europejskiej: było to objawienie idei Europejczyka widzianej jako wielką szansę dla Włochów i Włoch, aby pokonać trudności. Europa miała w Alcide De Gasperi jednego ze swoich ojców najbardziej szlachetnych i znakomitych.

„De Gasperi był nie tylko wielkim Włochem, ale Europejczykiem o szerokiej wiedzy i jako taki przejdzie do historii światowej”. Taka identyfikacja zostaje mu nadana przez ex kanclerza Niemiec Ludwiga Erharda: „Dla Włoch było prawdziwym dobrodziejstwem, że po wojnie mogła powierzyć politykę państwa osobie o takich zaletach ja Alcide De Gasperi, który miał już jasno określony pogląd i że z prezydentem Republiki Luigi Einaudi reprezentowali, podwójnie, szczęśliwą przyszłość państwa.”

Alcide De Gasperi na okładce TIME

Alcide De Gasperi był propagatorem pokoju i sprawiedliwości, dlatego w swoich wystąpieniach nawoływał do budowania społeczności, która będzie respektowała wszystkich ludzi. Mówił, że nie można zaprzestać w budowaniu pokoju w oparciu o wartości humanistyczne i chrześcijańskie. Taka społeczność winna respektować przyjęte umowy i zobowiązania. Wizję budowy społeczności europejskiej opartej na wolności, pokoju i bezpieczeństwie De Gasperi nakreślił już w 1911 roku będąc parlamentarzystą austriackim.  W 1921 roku wraz z Don Struzo odwiedził w Kolonii Adenauera, gdzie wspólnie kreślili wizję przyszłej Europy. Ówczesne założenia wyprzedziły późniejsze wydarzenia o ponad 30 lat. Alcide podzielał również wizję R. Schumana w odniesieniu do ochrony mniejszości narodowych w Europie, które w przeszłości niejednokrotnie były zarzewiem wojny.

Ojcowie Europy: Konrad Adenauer, Alcide De Gasperi i Robert Shuman 1952

Alcide De Gasperi, podobnie jak K. Adenauer i R. Schuman uważał, że największym problemem jest kwestia niemiecka. Churchill w wrześniu 1946 roku powiedział, że „odbudowa Europy musi być połączona z budową nowych Niemiec i być może należy myśleć o budowie Stanów Zjednoczonych Europy.”

Z tego powodu De Gasperi i Schuman głęboko zaangażowali się w budowę Wspólnoty Węgla i Stali, pierwszej organizacji ponadnarodowej tego typu w Europie. Wyszli oni z założenia, że Niemcy są w stanie porzucić swój nacjonalizm na rzecz budowy społeczeństwa solidarnego w Europie. 18 maja 1951 rodzi się „Mała Europa“. Alcide wówczas mówił: „Kiedy mówimy o pokoju mamy na myśli wspólną pracę, kiedy mówimy o solidarności mamy na myśli współpracę ekonomiczną.” De Gasperi uważał, że te idee winny objąć nie tylko ludy Europy, ale również całego świata.

Pogrzeb Alcide De Gasperi w Borgo Valsugana 20 sierpień 1954

Alcide De Gasperi jest kandydatem na błogosławionego Kościoła Rzymskokatolickiego. Jego proces beatyfikacyjny rozpoczął się na szczeblu diecezjalnym 29 kwietnia 1993 roku w Trento.

Pomnik Alcide De Gasperi w Trento

Portret Alcide De Gasperi

Na kongresie w 1946r

Przemówienie w Lecce 1948r

Podczas przemówienia

Przemówienie w Trento 1948r

Wizyta na targu w Rzymie 1949r

Zdjęcia pochodzą z:

1. Przemówienie Mediolan 1946 – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
2. Alcide De Gasperi tuż po studiach – http://www.ie.lodz.pl/cdk/galeria.html
3. Alcide de Gasperi z rodziną – www.questotrentino.it
4. Pomoc z USA (Marshall Plan) Neapol 1947 – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
5. Alcide De Gasperi jako Premier Włoch - 1945-1953 – www.life.com
6. Konferencja w Paryżu 1947 – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
7. Podpisywanie konstytucji 1947 – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
8. Alcide De Gasperi z królem Grecji 1952 – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
9. Z Churchillem w Londynie 1951 – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
10. Z Eisenhower podczas podróży do USA – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
11. Alcide De Gasperi na okładce TIME – www.coverbrowser.com
12. Ojcowie Europy: Konrad Adenauer, Alcide De Gasperi i Robert Shuman 1952 – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
13. Pogrzeb Alcide De Gasperi w Borgo Valsugana 20 sierpień 1954 – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
14. Pomnik Alcide De Gasperi w Trento – www.wikipedia.pl
15. Portret Alcide De Gasperi – www.lagopesolescuola.it
16. Na kongresie w 1946r – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
17. Przemówienie w Lecce 1948r – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
18. Podczas przemówienia – Unione dei Democratici Cristiani e di Centro www.udc-assisi.it/
19. Przemówienie w Trento 1948r – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it
20. Wizyta na targu w Rzymie 1949r – Fondazione Alcide De Gasperi www.fondazionedegasperi.it